Wat is autisme?

Deze website is bedoeld voor niet-autistische kinderen van ouders met autisme. Wat is dat, autisme? Autisme is niet zomaar in één zin samen te vatten. Maar als je dat toch zou willen, dan is autisme als volgt te beschrijven:

Een persoon met autisme is niet of verminderd in staat om zich intuïtief een beeld te vormen van wat er in een ander omgaat. Dit komt door een gebrekkige Theory of Mind, ook wel mind-blindness of gedachtenblindheid genoemd. Autisme is een afwijking in de hersenen.

Vaak hebben mensen met autisme moeite met het lezen van andermans emoties. Mijn moeder herkent boosheid of frustratie niet totdat iemand tegen haar schreeuwt, bijvoorbeeld. Verdriet herkent ze pas als er tranen op het gezicht zichtbaar zijn. Dat iemand autisme heeft wil ook niet zeggen dat hij of zij niet de intentie heeft zich in te leven. Het gaat ze alleen niet goed af, de mate waarin varieert sterk.

Hun Theory of Mind is niet intuïtief of automatisch, maar bewust en daardoor trager en dus moeilijk toepasbaar in de sociale omgang.
autismepunt.nl

Dit is een grove oversimplificering; deze pagina is geen vervanger voor uitgebreider materiaal. Zie ook de beschrijving “Wat is autisme?” op autismepunt.nl

Theory of Mind

Theory of Mind is de wetenschappelijke term voor het intuitieve besef van wat er mogelijk in een ander omgaat.

Een veelgebruikte test bij kinderen om te bepalen of hun Theory of Mind zich normaal ontwikkelt, is de Sally-Anne test. In deze test worden twee poppen voorgesteld, Sally en Anne. Sally heeft een mand, Anne heeft een doos. Sally heeft een knikker, en doet deze in haar mand terwijl ze buiten gaat spelen. Terwijl Sally buiten is, pakt Anne stiekem de knikker en plaatst deze in haar doos. Sally komt terug en ze wil met haar knikker gaan spelen. Waar gaat ze haar knikker pakken?

Kinderen met autisme beantwoorden deze vraag vaak fout. Ze realiseren zich niet dat Sally niet weet dat de knikker verplaatst is. Dit illustreert de gebrekkige Theory of Mind.

Dit gebrek is een kerneigenschap van autisme en dit gebrek gaat niet weg als iemand volwassen wordt.
(Zie ook Autism as a neurodevelopmental disorder of mind-reading of http://www.kindvanauti.nl/wp-content/uploads/2016/02/08-Happe-1817.pdf)

Wat is het niet?

Dat iemand autisme heeft betekent niet dat hij/zij niet óók nog andere stoornissen kan hebben, maar autisme is geen persoonlijkheidsstoornis zoals narcisme (een ziekelijke verslaving aan aandacht en zelf verheerlijking) of borderline (chronische emotionele instabiliteit) dat is. Waar persoonlijkheidsstoornissen, hoewel een genetische component wordt vermoed, veelal worden veroorzaakt of getriggerd door nare jeugd ervaringen, is autisme aangeboren in de hersenen.

Hoewel dit niet betekent dat iemand met autisme niet in staat zou zijn iemand te kwetsen, komt vreemd gedrag of een kwetsende uitspraak van iemand met autisme vooral door een gebrek aan inzicht in wat er in de ander omgaat.

Autisme bij een van je ouders

Klaartje, van de website KAsper schrijft over haar moeder:

“Voor mijn moeder is het belangrijker of ik de spaarzegeltjes wel bij me heb dan dat ik op het punt sta mijn baan te verliezen. Dát is dus autisme. […]

Echter, dit typeert niet alle moeders (of vaders) met autisme. Mijn moeder vraagt wel hoe het met me gaat, echter altijd volgens hetzelfde stramien:

“Hoe gaat het op je werk? En met Peter? En hoe is het met de katten?”

Liefst belt ze me elke week op hetzelfde tijdstip en vaak laat ze me de vragen niet eens beantwoorden 😉

Ieder persoon met autisme verschilt in hoeverre hun Theory of Mind is aangetast, in hoeverre zij hun eigen leven kunnen organiseren, in hoeverre zij structuur kunnen zien of aanbrengen in situaties, hoe intelligent zij zijn dus hoe goed hij/zij kan compenseren voor het autisme, etc… Het is dus erg moeilijk om een eenduidige beschrijving te geven van autisme.

In het licht van het thema van deze website, sluiten we af met een vraag:

Is je vader of moeder in staat om intuïtief aan te voelen wat er in jou omgaat?

Als je vader of moeder, ondanks goede bedoelingen, moeite heeft intuïtief aan te voelen wat jouw emotionele toestand is, dan is dat zeer lastig (voor beide partijen). Op deze website vind je materiaal en informatie over opgroeien als (niet-autistisch) kind van een ouder met autisme.